Sztokholm

SztokholmSztokholm to stolica i największe miasto Szwecji, położone w niezwykle malowniczym krajobrazie, pomiędzy Morzem Bałtyckim, jeziorem Melar i ciągnącym się na wschód od miasta archipelagiem 24-tysięcy wysp (tzw. szkiery), będących swoistymi enklawami tradycji, kultury i historii. Choć nazwa miasta w języku polskim nie niesie ze sobą specyficznego znaczenia, to niewątpliwie ten skrawek Europy powinien kojarzyć się z błękitem wody oblewającej urokliwe skrawki lądu, z czerwienią zabytkowych murów, pamiętających czasy średniowiecza, z przestrzenią naznaczoną tysiącem łódek i żaglówek i wreszcie z zapachem i kolorem wiosennych kwiatów, które rekompensują mieszkańcom tutejszą długą i mroźną zimę.

Historia miasta sięga wieku XIII i wiąże się nierozerwalnie z najstarszą dzielnicą Sztokholmu - Gambla Stan czyli Starym Miastem. Począwszy od pradawnych czasów średniowiecznych, aż do dziś teren ten odgrywał znaczącą rolę. Pierwotnie był strategicznym punktem wykorzystywanym przez rybaków i myśliwych. następnie stał się apetycznym kąskiem dla zaradnych i gospodarnych kupców z Lubeki. To właśnie Niemcy na początku tego stulecia zorganizowali w mieście bazę będącą ośrodkiem rzemiosła i handlu.

Pierwsza wzmianka o mieście Sztokholmie pojawia się wraz z rokiem 1252, kiedy to jarl Szwecji Birger wzniósł na tym terenie twierdzę Tre Kronor (Trzy Korony). Pamięć o nieistniejącej już twierdzy jest starannie kultywowana. Na jej miejscu wznosi się dziś Pałac Królewski, a trzy korony są symbolem Szwecji znanym w całej Europie.

Wiek XIV w historii tego regionu wiąże się z unią kalmarską, która była paktem łączącym kraje skandynawskie osobą jednego monarchy. Unia ta na przestrzeni dziejów oznaczała dla Sztokholmu i całego kraju dominację Duńczyków w efekcie zakończoną słynną sztokholmską krwawą łaźnią. Pamiętna noc roku 1520 była tragedią dla wielu niewinnie zamordowanych osób, których ofiara przyczyniła się do wyniesienie na tron Gustawa I Wazę - króla reformatora który rozpoczął nową epokę w historii miasta i całego kraju.

Sztokholm - OgrodySztokholm jest dziś metropolią, która wraz z zespołem miejskim liczy 1,5 miliona mieszkańców. Jest miastem prężnie rozwijającym się w sensie gospodarczym, turystycznym i kulturalnym, nieustannie zachwyca przestrzenią, przyrodą oraz historią, która daje o sobie znać na każdym kroku. Sztokholm dysponuje dwoma międzynarodowymi lotniskami: Arlanda (40 km od miasta) oraz Bromma (8 km). Na mniejszym lotnisku Skavsta pod Nyköping (100 km od Sztokholmu) lądują głównie samoloty tanich linii lotniczych. Z lotniska do centrum miasta najlepiej dostać się komunikacją miejską. Kursy autobusów dopasowane są do rejsów samolotów, podróż trwa około 40 min. Z lotniska Skavsta można też dostać się autobusem (länsbuss) do stacji kolejowej w Nyköping. Cena łączonego biletu do stolicy wynosi około 140 koron. Do Sztokholmu można też dostać się drogą morską. Promy z Polski cumują w porcie Nynäshamn.

Warto wiedzieć

Biuro informacji turystycznej jest miejscem gdzie można zaopatrzyć się w bilety na szereg imprez kulturalnych oraz kartę sztokholmską - która pozwala korzystać ze zniżek podczas przejazdów komunikacją miejską oraz przy zakupie biletów do muzeów.

Uwaga: zniżki na przejazdy komunikacją miejską przysługują osobą do 20 i powyżej 65 roku życia, warto też zwrócić uwagę na czas ważności biletu.

Uwaga: Będąc w Sztokholmie należy liczyć się z zakazem palenia tytoniu, który obowiązuje we wszystkich restauracjach, pubach i kawiarniach. Płacąc za posiłek warto pamiętać, że napiwek jest wliczony w cenę. Alkohol jest sprzedawany osobom, które ukończyły 20 rok życia.

Środki transportu

Metro (Tunnelbana)

Jest nie tylko najszybszym środkiem komunikacji ale także pięknie przyozdobioną galerią liczącą 110 km. Sztokholmskie metro składa się z trzech lini:

  • 1 - zielona (49 stacji. Trasa: Hässelby Strand-Hagsätra/Farsta Strand/Skarpnäck)
  • 2 - czerwona (36 stacji. Trasa: Ropsten/Mörby Centrum-Norsborg/Fruängen)
  • 3 - niebieska (20 stacji. Trasa: Hjulsta/Akalla-Kungsträdgården)

Komunikacja miejska

W jej skład wchodzą: autobusy, kolejka miejska i tramwaje oraz niektóre statki kursujące po szkierach. Jednorazowy bilet, który obowiązuje we wszystkich środkach komunikacji można kupić np. w kioskach, sklepach, punktach obsługi. Bilet kupiony u kierowcy czy w kasie jest droższy kosztuje około 40 koron. Zakup większej ilości biletów obniża ich cenę.

Łodzie

W celu zapewnienia komunikacji między wyspami archipelagu możliwe są połączenia wodne ze wszystkimi zamieszkanymi wyspami. Oferty rejsów różnorodne od krótkich wycieczek po całodniowe wyprawy połączone z posiłkiem i muzyką.

Warto zobaczyć

  • Gamla Stan (Stare Miasto) - obejmuje swym zasięgiem 4 wyspy: Stadsholmen, Ridderholmen, Helgeandsholmen i Stromsborg. Stare miasto do dziś zachowało swój średniowieczny wygląd i klimat, jest atrakcją dla koneserów sztuki, oznacza niezliczoną ilość zabytków architektury, które trzeba zobaczyć aby poczuć ducha odległej epoki. Spacerując wąskimi, brukowanymi uliczkami warto odkrywać pozostałości starych fortyfikacji i warsztatów. Konieczne są też odwiedziny w którejś z licznych kawiarni i restauracji, gdzie przy dźwiękach muzyki można zaspakajać rozmaite apetyty począwszy od kulinarnych kończąc na delektowaniu się zabytkowymi wnętrzami.
  • Stortorget - plac główny, do którego przylega gmach giełdy - Bosen. To właśnie w tym budynku odbywają się spotkania Akademii Szwedzkiej, która co roku decyduje o przyznaniu literackiej Nagrody Nobla.
  • Storkyrkan - katedra jest gotycką budowlą najstarsza na Starym Mieście. Do dziś zachowały się fragmenty z XII w. Katedra jest miejscem uroczystości i koronacji królewskich. Wnętrze zachwyca wysokimi sklepieniami łukowymi oraz wspaniałymi organami (koncertów można wysłuchać w każdą sobotę w porze lunchu). Uwagę przykuwa rzeźba Św. Jerzego walczącego ze smokiem pochodząca z XV w., XVII w. kandelabry, oraz płyta upamiętniająca trzy pokolenia rodu Tessinów (sławny ród Sztokholmczyków).
  • Kungliga Slottet - Pałac Królewski budynek wzniesiony w XVII w. na miejscu twierdzy Trzy Korony. Wejścia do Pałacu strzegą dziś żołnierze gwardii królewskiej. Dla turystów atrakcja może być uroczysta zmiana warty, która jest prologiem do tego co znajduje się wewnątrz gmachu. W Pałacu jest łącznie 608 komnat, najstarsze wnętrza pochodzą z XVII w. Najbardziej interesujące jest pomieszczenie będące gabinetem króla Oskara II, w którym nie tknięto nic od czasu jego śmierci (1907 r.). Pałac Królewski który zachwyci tez każdego miłośnika klejnotów, w swym sercu skrywa bowiem skarbie, gdzie obejrzeć można m.in. insygnia władzy królewskiej: 12 koron, jabłka i berła. Podziemia znajduje się również królewska zbrojownia.
  • Riddarholmen - Wyspa Magnatów. Zwiedzając zakątki Starego Miasta należy odwiedzić także Riddarhuser - Dom Magnatów, dawniej miejsce obrad parlamentu. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj główna komnata pamiętająca historyczne narady szwedzkich władców. Na wyspie znajduje się jeszcze jedno niezwykle ważne i otoczone czcią miejsce Ridderholms Kyrkon - kościół franciszkański, który kryje w swych murach ciała prawie wszystkich władców Szwecji.
  • Medeltidsmuseum - Muzeum Średniowiecznego Sztokholmu jest ważnym punktem wędrówki po Starym Mieście dla każdego, kto chce cofnąć się i poczuć klimat epoki średniowiecza. Muzeum oferuje liczne skarby odkryte podczas wykopalisk, pozostałości obwarowań oraz starą zabytkową szubienicę.
  • Stadsmuseet - Muzeum Miejskie jest kolejnym miejscem na starym mieście gdzie zadbano o kultywowanie przeszłości. Eksponaty zebrane w muzeum odtwarzają historię Sztokholmu od czasów średniowiecza po XX wiek. Na szczególną uwagę zasługuje zbiór fotografii ilustrujący oblicze miasta z ubiegłego stulecia.
  • Moderna Museet - Muzeum Sztuki Współczesnej, znajduje się między Starym Miastem a wyspą Djurgarden. Muzeum prezentuje jedną z lepszych kolekcji XX w. dzieł sztuki np. prace Salwadora Dalego, Pabla Picassa i Rene Magritte'a. Odwiedzając wyspę można też podziwiać piękną panoramę miasta z tarasu widokowego.
  • Junibacken - znajdujące się na wyspie Djurgarden muzeum poświęcone twórczości Astrid Lindgren i jest niewątpliwe atrakcją dla najmłodszych. W podróż do świata bajek zabiera dzieci elektryczny pociąg, z okien którego podziwiają sceny znane z książek. Wyprawa obfituje w niesamowite widoki ruchomych postaci. Wszystkiego dopełnia oświetlenie i efekty dźwiękowe. Każdy uczestnik wyprawy może też wdrapać się na Czerwcowe Wzgórze (Junibacken), pograć w gry komputerowe, lub odwiedzić księgarnie i sklep z zabawkami. Jednym słowem Junibacken to raj dla milusińskich.
  • Skansen - wyspa Djurgarden zaprasza i kusi turystów także innymi oryginalnymi miejscami. To właśnie tutaj można skierować swe kroki do najstarszego na świecie muzeum na wolnym powietrzu. Autor pomysłu Artur Hazelius pod koniec wieku XIX postanowił ocalić tradycyjny, szwedzki styl życia. Zrekonstruował pochodzące z różnych stron kraju budynki. dzięki czemu dziś możemy z prawdziwa przyjemnością spacerować pośród około 150 domków pogrupowanych w małe miasteczka. Skansen pozwala zobaczyć na własne oczy tradycyjną pracę szewca, dmuchaczy szkła i garncarzy. Dla miłośników pamiątek i zakupów otworem stoją sklepy, w których nabyć można unikalne drobiazgi oraz smakołyki. Skansen to także miejsce odpowiednie dla turystów lubiących wypoczynek na łonie przyrody. Wieczorami skansen rozbrzmiewa różnorodną muzyką.
  • Vassamuseet - Muzeum Okrętu "Waza" z pozoru budynek o dziwnym kształcie, kryje w sobie eksponat będący pamiątką dawnej świetności Szwecji. Okręt Waza o którym mowa powstał w latach 20 XVII w. w czasie trwania wojny trzydziestoletniej, z inicjatywy Gustawa II Adolfa. Statek miał upamiętniać sylwetkę założyciela dynastii Wazów - Gustawa I. Galeon zbudowano z najlepszej jakości drewna dębowego, zaopatrzono go w złoconą rufę oraz wykonane z brązu działa. Fundator zadbał także o stronę estetyczną okrętu ozdobiono go rzeźbami w liczbie 700. W swój pierwszy i zarazem ostatni rejs wyruszył 1628 r. z powodów silnych wiatrów zatonął wraz z załogą. W roku 1956 archeolog Anders Frazen odnalazł wrak i rozpoczął prace wydobycia go z dna morza. Od 1961 przez kolejne 30 lat trwała jego rekonstrukcja.
  • Metro - jest najdłuższą na świecie galerią sztuki. Większość z 99 stacji została ozdobiona malowidłami, przemieniającymi zwyczajne hale biletowe, sufity i ściany w kolorowe mozaiki, będące ciekawymi dziełami sztuki współczesnej. Warto wiedzieć iż pracę kilkudziesięciu artystów można zobaczyć za cenę biletu metra. Metro zaczęto ozdabiać w roku 1957. dziś do najpiękniejszych stacji należą: Hammerbyhojden ( linia 19) zatytułowana kozioł, T-Centralen (linia 11) peron wykuty w sale, ozdobiony ogromnymi kolorowymi liśćmi, Tensta (linia 10) zatytułowana W Hołdzie Imigrantom, Tekniska Hogskolan (Politechnika Królewska linia 15 i 24) stacja przyozdobiona naukowymi i technicznymi symbolami, Gardet (linia 13 i 14) stacja przyozdobiona fantastycznymi chrząszczami w szklanych gablotach.
  • Szkiery - zielone wyspy wygładzone przez lodowiec cieszą się wielkim zainteresowanie turystów zwłaszcza latem. Na wyspach działa wiele kąpielisk gdzie, świetnie spędzą czas żeglarze, kajakarze i miłośnicy pływania.

Drogowskazy

  • Storkyrkan - Katedra
    Trangsund1
    111 Stockholm

  • Kungliga Slottet - Pałac Królewski
    Kungl. Hovstaterna
    Kungl. Slottet
    11130 Stockholm

  • Riddarhuse - Dom Magnatów
    Riddarhustorget 10
    10311 Stockholm

  • Medeltidsmuseum - Muzeum Średniowiecznego Sztokholmu
    Stromparterrn, Norrbro
    10012 Stockholm

  • Moderna Museet - Muzeum Sztuki Współczesnej
    Moderna Museet
    10327 Stockholm

  • Skansen - Muzeum Na Wolnym Powietrzu
    Stifielsen Skansen
    11593 Stockholm

  • Vassamuseet - Muzeum Okrętu "Waza"